Uit de olie, voordat het te laat is
Bijna iedereen met een spaarrekening en pensioenopbouw financiert de olie-, gas- en kolenindustrie: Als het goed gaat met de fossiele industrie, gaat het goed met onze spaarrentes. Maar de fossiele industrie heeft een geheim. Jeremy Leggett, schrijver van Uit de olie, reist de wereld rond om dat geheim te verklappen. In Utrecht hield hij een lezing.
Op de gevel van het 15e eeuwse Academiegebouw in Utrecht staat de spreuk ‘Zon der gerechtigheid, verlicht ons!’ De verlichting kwam deze avond van een man die zijn carrière begon als geoloog voor onder andere Shell en BP: Het verdienmodel van de fossiele industrie is niet langer levensvatbaar stelt Jeremy.
Onverbrandbare olie
De basis van zijn analyse is een eenvoudig feit: driekwart van de nu bekende fossiele brandstofreserves moet in de grond blijven als we de opwarming van de aarde willen beperken tot 2 graden Celcius. Dit betekent een enorme hoeveelheid onbruikbare grondstoffen voor de fossiele industrie. Tenminste, als wereldleiders zich aan deze klilmaatdoelstellingen committeren.
Ondanks dit gegeven, zoeken oliebedrijven ijverig naar nóg meer reserves, zoals olie uit teerzanden, schaliegas en olie van de Noordpool. En investeerders, van winstjagende beurshandelaren tot risicomijdende pensioenfondsen, staan in de rij om er aan mee te betalen.
Dezelfde fouten
Leggett ziet een parallel met wat er aan de kredietcrisis voorafging: ‘De energiesector dreigt dezelfde fouten te maken als de financiële sector. Zij verkochten de wereld een verhaal over subprimes en credit default swaps. Financiële innovatie noemden ze dat. We weten allemaal wat er gebeurd is.’ Ook het verhaal dat de fossiele industrie ons vertelt is ‘catastrofaal giftig’. Wij betalen voor het vinden van grondstoffen die we niet gaan gebruiken.
Een renaissance?
Leggett klinkt niet erg optimistisch over de kans die we hebben om klimaatverandering binnen de perken te houden. Het is al bijna te laat, maar hij gelooft dat het nog steeds mogelijk is om ’the road to renaissance’ te vinden, zoals hij het noemt. Als wereldleiders laten zien dat die twee graden geen lege belofte is, dan zullen investeerders zich realiseren dat het rendement op investeringen in fossiel sneller zal wegsmelten dan het ijs op de Noordpool.